VA 1-2026 | Van Competitie naar Compassie

Beschrijving

Van Competitie naar Compassie

Geld had ze niet of nauwelijks. Ze reed rond in een oude deux chevaux. Maar alle grootheden uit de wereld van kunst, wetenschap en spiritualiteit leek ze te kennen. Wat in 1990 uitmondde in een legendarische samenkomst in het Stedelijk Museum in Amsterdam. Onlangs kocht het Fries Museum de 25-uur durende filmregistratie aan. Een ontmoeting met de inmiddels 85-jarige Louwrien Wijers: een geanimeerd gesprek over de opeenstapeling van gelukkige toevalligheden in haar leven en het oplichten van die ene belangrijke brief op haar deurmat.

Af en toe eens verdwalen

Hij was 64 toen zij geboren werd; zij 12 toen haar vader overleed. Die vader was Gregory Bateson – een vroege waarschuwer van de ecologische crisis. Zijn centrale overtuiging? Dat de wereld niet bestaat uit losse dingen. Zijn dochter Nora ontpopte zich als een geliefde, veel uitgenodigde spreker. Haar boodschap? Dat we te eenzijdig gericht zijn op snelle oplossingen. ‘Gefikste problemen lokken steeds weer nieuwe problemen uit, en niemand die het geheel nog overziet.’

Dwalend door licht en donker

Avonturen hoeven niet opzienbarend te zijn, weet beeldend kunstenaar Toinie van Schendel nu. Na talloze spannende reizen door Afrika beneden de Sahara, Egypte, India, Italië en Engeland, moest het echte avontuur nog beginnen.‘Kunst is een poort naar durven kijken,’ beseft ze nu, terug in Nederland. ‘Een poging om in het reine te komen met de woeste, tere, onredelijke, mysterieuze paradoxale werkelijkheid.’

Een tuin vol kunstwerken

Toon Hermans hield ooit een pleidooi voor de lichtbrengers in onze wereld. Er moeten mensen zijn – die op hun stoel gaan staan – om sterren op te hangen – in de mist – die lente maken van gevallen bladeren – en van gevallen schaduw – licht. Dat gedicht gaat volgens Wil Uitgeest over mensen als Carolien (81). ‘Met haar werk tovert ze de grauwe alledaagsheid even weg en roept ze een andere wereld tevoorschijn – waarna je lichter verderloopt.’

Een schat aan vertellingen (2)

Alles wordt ons geleerd, behalve het meest wezenlijke: hoe te leven, aldus Hans Wopereis. ‘Vroeger hadden we de kerken nog, maar die zijn een taal gaan spreken die niet meer van deze tijd is. Zo zijn de fundamentele levensvragen vragen van het individu geworden.’ In Strip op de horizon verzamelde hij een schat aan vertellingen – die ons kunnen helpen die eigen antwoorden te vinden.

En verder:

• Han van den Boogaard: Veranderen in een boomblad
• Tamar Valkenier: Voorjaarskriebels
• Frans Olofsen: Metamorfosen
• Jos van Wunnik: Zoals stilte zich openvouwt
• Boekbesprekingen
• Marije Hage: Moe van de nacht
• Elske Huising: Tibetaanse gastvrijheid
• Hans Stolp: Gestalte van licht
• Wil Uitgeest: OP DIEK KIEKKE